Analiza Sieci Społecznych
Teorie, metody i zastosowania
Instytut Socjologii UW, semestr I 2008/09, 60 godzin, 7 punktów ECTS.
Wykład:
środa 10:00-11:45, sala 304
Warsztaty komputerowe:
środa 10:00-11:45, sala 411
Prowadzący: dr Dominik Batorski
Opis zajęć:
Ważnym zadaniem nauk społecznych jest analizowanie relacji pomiędzy jednostkami, a nie tylko cech
tych jednostek i zależności między nimi. Celem zajęć jest zaznajomienie słuchaczy z metodami sieci
społecznych, które pozwalają analizować dane, dotyczące relacji pomiędzy obiektami. Analiza sieci
społecznych (SNA) jest metodą badania struktury społecznej i wzorów relacji pomiędzy ludźmi i grupami,
pozwala również na badanie społecznych konsekwencji tych struktur (np.: alokacji zasobów, przepływów
informacji, zmiany poglądów, itd.). Oprócz samych metod analizy danych relacyjnych, przedstawione
zostaną również najważniejsze ich zastosowania oraz związane z nimi problemy teoretyczne i
metodologiczne.
Zajęcia składają się z wykładu i warsztatów komputerowych.
Część wykładowa poświęcona będzie przedstawieniu poszczególnych metod i możliwych do przeprowadzenia analiz,
a także ich zastosowań w badaniach naukowych i komercyjnych.
Warsztaty komputerowe poświęcone będą nauce wykorzystania oprogramowania komputerowego
służącego do analizy sieci. Uczestnicy zostaną zapoznani przede wszystkim programi: Pajek i pakietami
do analizy sieci dla progamu R.
Wymagania wstępne:
- Zajęcia przeznaczone są dla studentów III, IV i V roku.
- Konieczna jest dobra umiejętność czytania tekstów w języku angielskim.
- Wskazane jest również nie posiadanie negatywnych skojarzeń ze słowami takimi jak: dodawanie, mnożenie, równanie, macierz.
- Pierwszeństwo dla osób z modułu "Modele formalne".
Wymagania końcowe:
Obecność i przygotowanie do zajęć (znajomość lektur) (40%); zaliczenie warsztatów; wykonanie pracy końcowej (60%).
Szczegółowy program zajęć
Zajęcia 1. Analiza sieci w naukach społecznych - wprowadzenie
Wprowadzenie do analizy sieci społecznych.
SNA w naukach społecznych.
Specyfika podejścia sieciowego.
Podstawowe pojęcia i koncepcje analizy sieci społecznych (SNA).
Relacyjnych charakter rzeczywistości społecznej - znaczenie kontekstu i struktury społecznej.
Lektury obowiązkowe:
- Wellman, B. (1988). "Structural Analysis: From Method and Metaphor to
Theory and Substance" Pp. 19-61 w Social Structures a Network Approach,
pod redakcją Barry Wellman & S.D. Berkowitz. Cambridge, Cambridge
University Press. [PDF]
Literatura uzupełniająca:
- Wasserman, S. i Faust, K. (1994). Social networks analysis: Methods and
applications. Cambridge University Press. (Rozdział 1.1-1.4)
- Scott, J. (2000). Social networks analysis: A handbook. SAGE
Publications (Rozdziały 1-3)
- Emirbayer, M. (1997). "Manifesto for a relational sociology". American
Journal of Sociology, 103 (2), 281-317. [PDF]
Ćwiczenia: Wstęp do R
Zajęcia 2. Typy relacji i sieci, zbieranie danych relacyjnych
Typy relacji. Zbieranie danych sieciowych i badania na próbach. Typy sieci.
Diady i odwzajemnienie relacji. Siła więzi, simmelian ties. Homofilia.
Lektury obowiązkowe:
- Granovetter, M. (1973). "The strength of week ties". American Journal of Sociology, 73, 1360-1380.
[PDF]
- McPherson, M., L. Smith-Lovin, J.M. Cook (2001). "Birds of a Feather: Homophily in Social Networks".
Annual Review of Sociology, 27, 415-444. [PDF]
Literatura uzupełniająca:
- Wasserman, S. i Faust, K. (1994). Social networks analysis: Methods and
applications. Cambridge University Press. (Rozdział 2)
- Erickson, B. (1988). "The relational basis of attitudes". W: B. Wellman i S. Berkowitz (Red.),
Social structures: a network approach (Tom. 15, s. 99-121). Cambridge University Press.
- Fiske, A. (1992). "The four elementary forms of sociality: Framework for a unified
theory of social relations". Psychological Review, 99, 689-723.
- Mills, J. i Clark, M. (1982). Communal and exchange relationships: Controversies and research.
W: Erber, R., Gilmour, R. (Red.), Theoretical Frameworks for Personal Relationships,
Lawarence Erlbaum Associates, (s. 29-42), Hillsdale, NJ.
- Erickson, B. i Nosanchuk, T. (1983). "Applied network sampling". Social Networks, 5, 367-382.
- Thompson, S. i Frank, O. (2000). "Model-based estimation with link-tracing sampling designs".
Survey Methodology, 26 (1), 87-98.
- Frank, O. (2005). "Network sampling and model fittng". W: P. Carrington, J. Scott i S. Wasserman
(Red.), Models and methods in social networks analysis (s. 31-56). Cambridge University Press.
Ćwiczenia: Struktury danych w Pajek i w R
Zajęcia 3. Relacje pośrednie, odległość w sieciach i zjawisko małych światów
Relacje pośrednie: ścieżki, kroki, cykle itp. Odległość w sieci. Sześć stopni oddalenia, czy świat jest mały?
Liczba relacji i sieci scale-free.
Lektury obowiązkowe:
Literatura uzupełniająca:
- Wasserman, S. i Faust, K. (1994). Social networks analysis: Methods and
applications. Cambridge University Press. (Rozdział 4)
Zajęcia 4. Konsekwencje globalnych własności dużych sieci
Globalne własności sieci dużych sieci - homofilia i mixing patterns.
Konsekwencje globalnych własności sieci.
Lektury obowiązkowe:
- Kleinberg, J. (2000). Navigation in a Small World Nature 406, 845 [PDF]
- Albert, R., H. Jeong i A.-L. Barabási, (2000). Error and attack tolerance in complex networks. Nature 406 , 378. [PDF]
Literatura uzupełniająca:
- Watts, D.J., P.S. Dodds i M.E.J. Newman, (2002). Identity and search in social networks. Science 296, 1302-1305. [PDF]
Zajęcia 5. Centralność, prestiż i pozycje uprzywilejowane w sieci
Zajęcia będą poświęcone metodom znajdowania aktorów, którzy mają
największe znaczenie w sieci i którzy zajmują najbardziej
uprzywilejowane pozycje. Omówione zostaną wskaźniki pozycji aktorów takie jak:
ekspansywność, popularność, centralność i prestiż. Zajmiemy się
również problemem zróżnicowania pozycji w całej sieci i jej
centralizacją.
Lektury obowiązkowe:
- Everett, M. i Borgatti, S. (2005). Ego-network betweenness. Social Networks, 27 (1), 31-38. [PDF]
lub
- Borgatti, S. (2005). Centrality and network flow. Social Networks, 27 (1), 55-71. [PDF]
Literatura uzupełniająca:
- Wasserman, S. i Faust, K. (1994). Social networks analysis: Methods and
applications. Cambridge University Press. (Rozdział 5) [PDF]
- Bonacich, Phillip i Paulette Lloyd (2004). Calculating status with negative relations. Social Networks 26:331-338. [PDF]
- Jansson, Ingegerd (1999). Popularity structure in friendship networks. Social Networks 21 339359. [PDF]
Zajęcia 6. Triady i równowaga strukturalna
Zajęcia będą poświęcone zastosowaniom cenzusu triadowego, teorii równowagi strukturalnej
oraz badaniom percepcji sieci.
Lektury obowiązkowe:
- Krackhardt, D. i M. Kilduff. (1999). Whether Close or Far: Perceptions of Balance in Friendship Networks in Organizations. Journal of Personality and Social Psychology, 76:770-782. [PDF]
Literatura uzupełniająca:
- Wasserman, S. i Faust, K. (1994). Social networks analysis: Methods and
applications. Cambridge University Press. (Rozdział 6)
Zajęcia 7. Grupy społeczne i wyodrębnianie spójnych podsieci
Zajęcia poświęcone będą metodom wyodrębniania spójnych podgrup w ramach sieci.
Literatura uzupełniająca:
- Wasserman, S. i Faust, K. (1994). Social networks analysis: Methods and
applications. Cambridge University Press. (Rozdział 7)
Zajęcia 8. Pozycje i role społeczne
Zajęcia poświęcone będą metodom wyodrębniania pozycji i ról społecznych poprzez analizę
struktury powiązań i podobieństwo wzorców relacji/interakcji pomiędzy jednostkami w sieci.
Omówione zostaną podstawowe definicje pozycji i ról społecznych oraz metody CONCOR oraz blokmodeling'u
i redukcja sieci.
Literatura uzupełniająca:
- Wasserman, S. i Faust, K. (1994). Social networks analysis: Methods and
applications. Cambridge University Press. (Rozdział 9 i 10)
Zajęcia 9. Hierarchie
Zajęcia 10. Kapitał społeczny - słabe więzi i luki strukturalne
Słabe więzi, Luki strukturalne, Silne więzi, Wspólnoty i wsparcie społeczne
Zajęcia 11. Sieci personalne
Teoria zasobów społecznych,
Generatory imion, pozycji i zasobów
Zajęcia 12. Sieci afiliacji i sieci międzyorganizacyjne
Zajęcia 13. Teoria sieci wymian
Zajęcia 14. Dyfuzja w sieci
Dyfuzja informacji i innowacji.
Zajęcia 15. Sieci w czasie
Modele wpływu społecznego i selekcji społecznej.
Warsztaty z analizy danych sieciowych
Materiały do warsztatów z obsługi programów komputerowych do analizy sieci
- de Nooy, Wouter, Andrej Mrvar i Vladimir Batagelj (2005). Exploratory Social Network Analysis with Pajek Cambridge University Press.
- Stąd ściągnisz dane [zip] [html]
- Pajek robocza wersja materiałów [pdf]
- UCINET robocza wersja materiałów [pdf]
Oprogramowanie
Programy omawiane na zajęciach:
Pajek [www]
- Program (wersja 1.21): [exe]
- Podręcznik: [pdf]
Program R [www] w tym pakiety: sna, network i inne
- Program R: [www]
- Podręczniki do R: [pdf]
Lista najważniejszych i najpopularniejszych programów do analizy sieci społecznych, wraz z linkami umożliwiającymi ściągnięcie programów, podręczników i innych pomocy do ich używania.
- Spis programów i linki do nich na stronach wiki sna.pl
- Spis programów i informacji na stronie INSNA [html]
Literatura - metody Analizy Sieci Społecznych:
- Wasserman, S. i Faust, K. (1994). Social Network Analysis: Methods and Applications Cambridge University Press. [Książka jest dostępna w bibliotece, oraz w teczce w czytelni]
- Scott, J. (2000). Social Network Analysis Newbury Park CA: Sage. [Książka jest dostępna w bibliotece, oraz w teczce w czytelni]
- Hanneman, Robert A. (2001). Introduction to Social Network Methods
[PDF]
- Peter J. Carrington, John Scott i Stanley Wasserman (Eds.) (2005). Models and Methods in Social Network Analysis. Cambridge University Press.
- David Knoke i John Kuklinski (1983). Social Network Analysis. Sage. [Książka jest dostępna w bibliotece]
Inne:
