Dominik Batorski, Metodologia badań w internecie

Metodologia prowadzenia badań przez internet

Termin: semestr I 2008/09, środa 8:20-10:00;
Miejsce: Instytut Socjologii UW, sala 112

Prowadzący: dr Dominik Batorski; mgr Jan M. Zając; dr Marta Olcoń

Opis zajęć:

Wzrost liczby użytkowników internetu, sposobów zastosowań oraz znaczenia tego medium w życiu społecznym przyciąga uwagę i zainteresowanie badaczy społecznych. Zainteresowanie to nie ogranicza się jednak tylko do badania nowej przestrzeni, w której toczy się społeczna aktywność, nowego narzędzia komunikacji i konsekwencji korzystania z niego. Istotne wydają się bowiem nowe możliwości, jakie otwiera internet przed metodologią nauk społecznych. W ciągu ostatnich dziesięciu lat powstały różne narzędzia i techniki wykorzystujące internet w prowadzeniu badań, których tematyka może być z internetem zupełnie niezwiązana. Konsekwencją rozwoju technik badań przez internet jest też zmiana tradycyjnego warsztatu nauk społecznych.

Zajęcia seminaryjno-warsztatowe poświęcone są różnym technikom prowadzenia badań przez internet oraz problemom metodologicznym związanym z takimi badaniami. Zajęcia te przeznaczone są dla studentów nauk społecznych (socjologii, psychologii, marketingu i zarządzania).

Cel zajęć:

Zapoznanie studentów ze specfiką przeprowadzania badań psychologicznych i socjologicznych w internecie. Przygotowanie do samodzielnego prowadzenia badań z wykorzystaniem różnych technik.

Wymagania:

Zajęcia przeznaczone są dla studentów III, IV i V roku. Konieczna jest bardzo dobra umiejętność czytania tekstów w języku angielskim.

Zaliczenie:

Ocena z zajęć jest oceną egzaminacyjną. Wystawianą podstawie aktywności na zajęciach (40%) i pracy końcowej (60%) przygotowywanej samodzielnie. Konieczne jest uzyskanie pozytywnej oceny z pracy końcowej.
Wytyczne pracy końcowej [PDF]

Punkty za aktywność będą przydzielane w następujący sposób:

aktywność na zajęciach i znajomość lektur: 0-2 punkty

prace w grupach: 0-1 punkt

prace domowe: 0-2 punkty

obecności: -1 za każdą więcej niż 2

Referat: do 4 punktów

Tematy zajęć:

[01.10.2008] Zajęcia 1. Zajęcia organizacyjne - podstawowe techniki prowadzenia badań przez internet.

[01.10.2008] Zajęcia 1b. Specyfika komunikacji internetowej i wiarygodność uzyskiwanych danych.

Lektury obowiązkowe:

Zając, J. M. (2007, skrypt). Specyfika komunikacji zapośredniczonej przez komputer. [PDF]

Literatura uzupełniająca:

Joinson, A.N. (2003). Understanding the Psychology of Internet Behaviour: Virtual Worlds, Real Lives. Basingstoke: Palgrave Macmillan (zwłaszcza rozdział 2).
Polecamy też inne publikacje Joinsona.
Mazurek, P. (2006). Anatomia internetowej anonimowości w D.Batorski, M.Marody, A.Nowak 'Społeczna przestrzeń internetu'.

[08.10.2008] Zajęcia 2. Wady i zalety badań internetowych w odniesieniu do badań prowadzonych metodami tradycyjnymi.

Do czego warto stosować badania przez internet - kiedy można, a kiedy nie? Upowszechnienie internetu i charakterystyka użytkowników.

Lektury obowiązkowe:

Batorski, D., Olcoń, M. (2006). Prowadzenie badań przez internet: Podstawowe zagadnienia metodologiczne. Studia Socjologiczne, 3 (182). [PDF]

Literatura uzupełniająca:

Batorski D. (2007). Uwarunkowania i konsekwencje korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych [fragmenty]. w J. Czapiński, T. Panek 'Diagnoza Społeczna 2007: Warunki i jakość życia Polaków'. Warszawa: Vizja Press&IT. [PDF]

[15.10.2008] Zajęcia 3. Problematyka reprezentatywności i doboru próby w internecie.

Lektury obowiązkowe:

Hewson, C., Yule, P., Laureat, D., Kogel, C. (2003). Internet Research Methods. A practical guide for social and behavioral sciences, London: Sage Publications. Rozdział 3 [PDF]
Best, S. J. i Krueger, B. S. (2004). Internet data collection. Sage. Rozdział 3 [PDF]
Frankfort-Nachmias & Nachmias, rozdział 8: Dobór próby i schematy doboru próby.
lub
Babbie, E. (2004). Badania społeczne w praktyce. Rozdział 7 : Logika doboru próby, strony 200-241.

[22.10.2008] Zajęcia 4. Problemy etyczne i problemy związane z ustawą o ochronie danych osobowych.

Lektury obowiązkowe:

Frankfort-Nachmias, Ch., Nachmias, D. (2001). Metody badawcze w naukach społecznych. Rozdział 4: "Problemy etyczne badań w naukach społecznych". Poznań: Zysk i S-ka.
Mann C. i F. Stewart (2000). Internet Communication and Qualitative Research: A Handbook for Researching Online. Rozdział 3: "An Ethical Framework". London: Sage Publications. [PDF]
Charles Ess and the AoIR ethics working committee (2002). Ethical decision-making and Internet research: Recommendations from the aoir ethics working committee Approved by AoIR, November 27, 2002. [PDF]

[29.10.2008] Zajęcia 5. Motywowanie do udziału w badaniu i stopień realizacji próby.

Lektury obowiązkowe:

Zając J.M. i D. Batorski (w druku). Jak skłonić do udziału w badaniach internetowych: Zwiększanie realizacji próby. Psychologia Społeczna 4/2007. [PDF]

[05.11.2008] Zajęcia 6. Badania kwestionariuszowe. Główne źródła błędów pomiaru.

Lektury obowiązkowe:

Couper, M.P. (2000). Web surveys: A review of issues and approaches, Public Opinion Quarterly, 64, strony: 464-494. [PDF]

Zajęcia 7. Zbieranie danych ilościowych w Internecie - analiza logów serwerów i web analytics.

Lektury obowiązkowe:

Burton, M.C. i J.B. Walther (2001). The Value of Web Log Data in Use-Based Design and Testing. Journal of CMC, 6(3). [HTML]

Zajęcia 8. Eksperyment w internecie.

Lektury obowiązkowe:

Reips, Ulf-Dietrich (2002). Standards for Internet-Based Experimenting, Experimental Psychology, 49(4), strony: 243-256. [PDF]
oraz
Babbie, E. (2006). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, rozdział 8: "Eksperyment".
lub:
Brzeziński, J. (dowolne wydanie). Metodologia badań psychologicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. rozdział 12: "Model eksperymentalny".

Zajęcia 9. Jakościowe metody badań w internecie: obserwacja, wywiad, wywiad pogłębiony, focus.

Lektury obowiązkowe:

Mann C. i F. Stewart (2000). Internet Communication and Qualitative Research: A Handbook for Researching Online. Rozdział 5: "Online Focus Groups". London: Sage Publications. [PDF]
Mann C. i F. Stewart (2000). Internet Communication and Qualitative Research: A Handbook for Researching Online. Rozdział 6: "The Online Interviewer". London: Sage Publications. [PDF]

Zajęcia 10. Analiza treści w internecie.

Lektury obowiązkowe:

Tym razem bez lektury :)

Zajęcia 9. Zajęcia praktyczne - ankiety i eksperymenty.
UWAGA: zajęcia odbędą się w sali komputerowej nr 410

Laeboratoria z eksperymentami internetowymi:

Wspomniane w tekście artykułu laboratorium Ulfa-Dietricha Reipsa: [LINK]
Strona Johna Krantza, Hanover College [LINK]
Strona profesora Michaela Birnbauma, Fullerton: [LINK]
Psych Experiments, University of Missipi: [LINK]
Wadsworth Coglab: [LINK]
Lista eksperymentów Psicologia en linea, Universidad de Puerto Rico: [LINK]

Zajęcia 11. Badania przy użyciu crawlerów

Zajęcia 14. Ocena użyteczności i komunikacji stron internetowych.

Materiały i literatura:

Birnbaum, M.H. (2000). Psychological Experiments on the Internet, Academic Press.
Birnbaum M. (2001), Introduction to Behavioral Research on the Internet, Prentice Hall.
Mann C. i F. Stewart (2000). Internet Communication and Qualitative Research: A Handbook for Researching Online, London: Sage Publications.
Hewson, C., Yule, P., Laureat, D., Kogel, C. (2003). Internet Research Methods. A practical guide for social and behavioral sciences, London: Sage Publications.
Bosnjak, M. i Tuten, T. L. (2001). Classifying response behaviors in web-based surveys. Journal of CMC, 6 (3). [HTML]
Paccagnella, L. (1997). Getting the seats of your pants dirty: Strategies for ethnographic research on virtual communities. Journal of CMC, 3 (1). [HTML]
Smith, C. B. (1997). Casting the net: Surveying an internet population. Journal of CMC, 3 (1). [HTML]
Kraut, R. E., Olson, J., Manaji, M., Bruckman, A., Cohen, J. i Couper, M. (2003). Psychological Research Online: Opportunities and Challenges. American Psychologist, 59(20), 105-117. [PDF]
Couper, M.P. (2000). Web surveys: A review of issues and approaches, Public Opinion Quarterly, 64, strony: 464-494.
Neustadtl, A., J. Robinson i M. Kestnbaum, (2002). Doing Social Science Research Online. w Wellman, B., Haythornthwaite, C. The Internet in Everyday Life. Oxford: Blackwell, strony: 186-211.